Inleiding

De ontwerper (hobbykunstenaar) Piet Kramer, inwoner van Berkenwoude, heeft voorgesteld  om op de rotonde van Berkenwoude een kunstwerk ter herinnering aan de wapendroppings  te plaatsen. Dat kunstwerk zal een vliegtuig zijn,  eenherinneringssymbool  aan de vliegtuigen die tijdens de oorlogsjaren 1944 -1945 bij de wapendroppings in de gebieden Schuwacht (Berkenwoude) en Wetering Oost (Lekkerkerk) betrokken geweest zijn. In de desbetreffende polder Wetering Oost  is indertijd reeds een monumentje geplaatst dat aan deze wapendroppings herinnert. Het werd onthuld op 4 mei 1998

 Met de voormalige wethouder Dilia Blok is op haar afscheidsavond ( 4 december 2017) afgesproken dat ik samen met de heren Kramer (ontwerper) en Verdoold (Verdo Staalconstructies) een voorstel tot plaatsing van dit kunstwerk zal uitwerken.

Dit bied ik het College B. en W. van de gemeente Krimpenerwaard bij deze aan. 

1.     Wapendroppings

Over dit historische feit hebben we informatie ingewonnen bij de heer Adrie van Vliet, secretaris van de historische vereniging “Lekkerkerk door de tijd”. De wapendroppings in de Krimpenerwaard werden uitgevoerd door vliegtuigen van de Royal Air Force. Het Nederlands verzet zocht afwerpterreinen uit die vervolgens door Engelse vliegtuigen werden gefotografeerd en dan door de Engelse luchtmacht al of niet werden goedgekeurd. Deze afwerpterreinen moesten heel geïsoleerd liggen en gemiddeld 300 meter lang en 30 meter breed zijn.  Er kwamen in de Krimpenerwaard twee locaties als afwerpterrein in aanmerking:

a.      Een terrein bij de Wetering Oost 7 in Lekkerkerk (Codenaam: “Rozen zijn rood”. )

b.      Een terrein in Schuwacht in Berkenwoude  (Codenaam “Jacqueline en Angelique gaan steeds sierlijk gekleed”).

De eerste wapendropping vond in Lekkerkerk plaats op 28 augustus 1944. De laatste dropping vond waarschijnlijk plaats op 1 april 1945. Naast het “droppen”van 24 containers en 3 manden, sprongen ook twee geheime agenten uit het vliegtuig. Dat deze wapendroppings ook mensenlevens eisten, blijkt wel uit het feit dat het Engelse vliegtuig dat de laatste wapendropping uitvoerde, voordat het Engeland bereikte door Duits afweergeschut neergehaald werd, waarbij alle bemanningsleden het leven verloren.

 De deelnemers aan de wapendropping waren leden van de verzetsgroepen uit Lekkerkerk en Berkenwoude Er waren ’s nachts gemiddeld 20 tot 27 verzetsmannen bij betrokken. De Wetering Oost was in die tijd alleen maar te bereiken vanaf de Kerkweg en was toen niet meer dan een karrenspoor.

Ondanks het feit dat er in Lekkerkerk mensen waren die sympathiseerden met de Duitsers en die ook van de wapendroppings afwisten, heeft er nooit verraadplaatsgevonden. Door de zwijgzaamheid van alle bewoners van de Krimpenerwaard in de richting van de bezetters bleven de bewoners voor een drama dat zich gelijktijdig in Putten afspeelde, bewaard.

Het verhaal over de wapendroppings in Lekkerkerk is geschreven door de heer W.J.Berrevoets. Landelijke bekendheid kregen deze waperdroppings in het boek “Een Zuid-Hollands dorp in bezettingstijd, wapens in de winternacht” geschreven door Piet Prins. Hierin werd de geschiedenis van het verzet in Berkenwoude beschreven. Bij de waperdroppings werkten de verzetsgroepen van Berkenwoude en Lekkerkerk samen.

Een kunstwerkstuk op de rotonde bij Berkenwoude staat geografisch gezien tussen de beide droppingsterreinen en zou tevens de gezamenlijke strijd van de verzetsmensen uit Berkenwoude en Lekkerkerk tegen de Duitsers in 1944-1945 kunnen symboliseren..

Bron: Historische  Vereniging “Lekkerkerk door de tijd”(bewerkt).

2.     Vormgeving Kunstwerk Rotonde Berkenwoude

Dit kunstwerk zal in de lijn liggen van de twee eerder geplaatste kunstwerken in de voormalige gemeente Bergambacht: de boot De Snackert op de rotonde van Ammerstol en de stoomtrein op de rotonde in Bergambacht. Het vliegtuig op de rotonde van Berkenwoude zou daar goed bij passen. Op de rotondes van de voormalige gemeente Bergambacht zouden dan het vervoer over water, over de weg en in de lucht worden weergegeven. Daarbij komt dat deze kunstwerken symbolen zijn uit het verleden. Er is inmiddels een schetsontwerp gemaakt van een vliegtuig. (Zie bijlage).Dit schetsontwerp zou  vertaald kunnen worden naar een buizenconstructie met dezelfde opzet als de boot en de trein. Op deze wijze zou een contour van een vliegtuig zichtbaar worden.

3.     Tijdsduur van het te construeren project

 

  • Uitwerken op tekening               3 weken
  • Toestemming van de provincie
  • Fabricage                                  2 weken
  • Behandelen kunstwerk              2 weken
  • Montage                                    1 dag

 

4.     De Rotonde in Berkenwoude

Het vliegtuig wordt volgens de ontwerpers zo gemaakt dat dit op een sokkel rondom de aanwezige provinciale richtingspaal  geplaatst kan worden. Om er voor te zorgen dat de verkeersveiligheid optimaal blijft, lijkt het ons verstandig dat de rotonde van gras voorzien wordt. Dit is tevens onderhoudsvriendelijk.

5.     Financiële kant van zaken

Het maken van het vliegtuig zal 6.000,- euro bedragen.  Deze kosten zullen de initiatiefnemers voor hun rekening nemen.  De kosten voor het aanleggen van het gras heeft, wat de andere rotondes betreft, de gemeente Bergambacht destijds voor zijn   rekening genomen. We zouden dan ook willen voorstellen dat de gemeente Krimpenerwaard de verzorging en het onderhoud  van het gras voor zijn rekening neemt.

In het verleden is door de voormalige gemeente Bergambacht een bedrag van 7300,- euro totaal betaald aan de beide reeds genoemde kunstwerken en is ook de verzorging van het gras op deze rotondes voor rekening van de gemeente genomen.     

Pieter Heerens ( Fractievoorzitter Gemeente Belang Schoonhoven)

Schetsontwerp

Het onderstaande schetsontwerp wil alleen maar een indruk geven van de grootte en afmetingen van het vliegtuig. De seinlamp moet u uit het schetsontwerp wegdenken. De werkelijke afmetingen staan onder het schetsontwerp. Het is de bedoeling dat men door de staalconstructie heen kan kijken. Dit in verband met de verkeersveiligheid.

 

Afmeting vliegtuig

Spanwijdte ± 4.5 meter

Lengte ± 4.5 meter

Hoogte vliegtuig is 1 meter

Wij plaatsen het vliegtuig op een sokkel van ± 1 meter hoog  Gewicht totale constructie ± 500 kg

 

De trein op Bergambacht weegt ook ± 500 kg